In Zuid-Limburg is op donderdag 17 augustus 2006 de ziekte bluetongue bij schapen vastgesteld. Dat is gedaan door CIDC-Lelystad, onderdeel van Wageningen UR, dat materiaal van schapen met typische verschijnselen heeft onderzocht. Op grond hiervan heeft de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit met onmiddellijke ingang een exportverbod ingesteld: het is verboden herkauwers en sperma, eicellen en embryo's van herkauwers buiten Nederland te brengen.
Wageningen Universiteit doet onderzoek naar de populatie-ecologie en de verspreiding van insecten die verantwoordelijk zijn voor de overdracht van het bluetongue virus. Een team van de vakgroep Entomologie is vrijdag 18 augustus gestart met het vangen van een aantal Culicodes voor virologisch onderzoek. Op dit moment is nog niet bekend hoe de infectie in Nederland is gearriveerd en hoe de eventuele uitbreiding van infectie in haar werk gaat. Ook dat is onderwerp van onderzoek.
CIDC-Lelystad vond de afgelopen dagen aanwijzingen voor de aanwezigheid van het Bluetongue virus met behulp van de RT-PCR, een techniek die DNA van het BT virus aantoont. Ook vond het instituut specifieke antilichamen in het bloed van een aantal schapen. Overeenkomstig het draaiboek Bluetongue bij een mogelijk eerste geval in Nederland zijn daarna monsters opgestuurd voor bevestiging door het Europees Referentie Laboratorium te Pirbright, Engeland. Op 17 augustus werden daar de bevindingen van het CIDC-Lelystad bevestigd.
Entomologisch onderzoek naar de verspreiding
Bluetongue is een zogeheten vectorziekte, dat wil zeggen dat de overdracht tussen de dieren plaats vind door insecten. In dit geval gaat het om enkele soorten knutten (Culicoides), niet te verwarren met muggen. Deze knutten worden in Nederland vooral gevonden in hoogveengebieden en vochtige graslanden.
In Nederland zijn op dit moment minstens drie soorten knutten (Culicoides obsoletus, C. pulicaris en C. impunctatus) aangetroffen, waarvan er twee (C. obsoletus en C. pulicaris) naar verwachting de belangrijkste verspreiders van bluetongue virus (BTV) zijn. Beide soorten komen van nature voor in hoogveengebieden. Er zijn daarnaast ook nog wel andere knutsoorten aangetroffen maar die zijn waarschijnlijk van geringe betekenis bij de verspreiding van BTV.
In Zuid Europa - op het Iberisch schiereiland, in Frankrijk, Italië, Griekenland, Turkije en in de Balkanlanden - wordt BTV sinds tien jaar regelmatig aangetroffen. Het veroorzaakt daar grote schade. De vector daar is C. imicola, een soort die in West and Noord Europa niet voorkomt.